Rijd in het najaar vanuit Bari het platteland in en je ziet het overal: netten onder de olijfbomen, families met ladders en kratten, en trekkers die hoog beladen naar de oliemolen rijden. De olijvenoogst is in Puglia geen toeristische attractie, maar een belangrijk moment in het jaar. Wie het van dichtbij wil meemaken, heeft in de omgeving van Bari volop mogelijkheden. In dit artikel lees je hoe dat werkt.
Puglia, het land van de olijf
Puglia is de grootste olijfolieproducent van Italië. Rond Bari staan miljoenen olijfbomen, van jonge aanplant tot eeuwenoude reuzen. Het gebied ten noorden van de stad, met plaatsen als Bitonto, Andria en Corato, is een van de belangrijkste olijfstreken. Corato heeft zelfs een olijfras naar zich vernoemd: de coratina, die een pittige, intense olie geeft. De olie uit de omgeving van Bari valt onder de beschermde oorsprongsbenaming Terra di Bari.
Wanneer is de oogst?
De oogst begint in oktober en loopt door tot in december. Het precieze moment hangt af van het olijfras, de plek en het weer. Vroeg geoogste, nog groene olijven geven een frissere en pittigere olie; later geoogste, rijpere olijven een mildere.
Hoe gaat het in zijn werk?
- Netten: onder de bomen worden grote netten uitgespreid.
- Plukken: met kleine harken, handmatige kammen of trilmachines worden de olijven van de takken gehaald.
- Schoonmaken: bladeren en takjes worden uit de netten gehaald en de olijven gaan in kratten.
- De oliemolen: de olijven gaan zo snel mogelijk naar de frantoio, waar ze worden gewassen, gemalen en geperst.
Het is zwaar werk, maar ook gezellig: vaak helpt de hele familie mee, en er wordt in de olijfgaard samen gegeten.
Zelf meedoen
Er zijn verschillende manieren om de oogst mee te maken:
- Bij een agriturismo of masseria: veel boerderijen in de omgeving laten gasten een ochtend meehelpen, vaak gevolgd door een lunch met de nieuwe olie. Vraag het van tevoren.
- Via een georganiseerde ervaring: er zijn lokale aanbieders die oogstdagen organiseren, met uitleg over het proces.
- Bij een bezoek aan een oliemolen: sommige frantoi in de streek laten bezoekers zien hoe de olie wordt gemaakt. In de drukke oogstweken lukt dat niet overal, dus bel of mail vooraf.
Olio nuovo proeven
Het hoogtepunt van de oogst is het proeven van de nieuwe olie, de olio nuovo. Hij is felgroen, soms troebel, en heeft een pittige, peperige afdronk die achter in je keel prikt. Dat prikken is een teken van kwaliteit. De traditionele manier om hem te proeven is op een warm stuk geroosterd brood, met een snufje zout.
Wat neem je mee?
- kleding die vies mag worden en stevige schoenen;
- een laagje extra voor de ochtend, het kan fris zijn;
- handschoenen, als je echt gaat meehelpen;
- een regenjasje, al wordt er bij regen meestal niet geplukt.
Combineer met de omgeving
Een oogstdag combineer je goed met een bezoek aan Bitonto, met zijn mooie romaanse kathedraal, of met een tocht naar de Murgia en Castel del Monte. Wil je weten wat er nog meer te zien is rond de stad, lees dan onze gids over de omgeving van Bari.
Olie mee naar huis
Neem een fles of blik van je favoriete olie mee naar huis. Let wel op de regels voor handbagage: grote flessen moeten in je ruimbagage. Vraag in de winkel of bij de producent om een stevige verpakking, of laat de olie opsturen.
De olijvenoogst laat je een kant van Puglia zien die veel dieper gaat dan stranden en witte stadjes. Het is het ritme van het land zelf.
